หลังจากได้ครอบครอง Treo 680 มาซักระยะแล้ว ได้เรียนรู้อะไรหลายอย่างเกี่ยวกับ Palm เยอะ เลยตั้งใจว่าจะมาจดข้อมูลต่างๆ  ไว้ที่นี่ เผื่อเป็นประโยชน์กับคนอื่น ๆ ตามสมควร
ผมใช้งาน PDA มาหลายปีแล้ว ตัวแรกคือเครื่อง Palm m130 เมื่อซักเกือบ ๆ 5 ปีก่อนเห็นจะได้ ซึ่งตอนนั้นยังเป็น OS4 อยู่ อะไร ๆ ที่อยู่บนปาล์มก็ไม่สะดวกเอาเสียเลย อย่างรูปจะดูต้องแปลงเป็นฟอร์แมตเฉพาะจึงดูได้ ไฟล์ Word Excel ต่าง ๆ ก็ต้องแปลงผ่านตัวโปรแกรมที่เรียกว่า conduit บน PC ก่อนจึงใช้งานบน Palm ได้ ส่ง SMS ผ่านPalm ไปมือถือด้วย infrared ก็ยากเย็นแสนเข็ญ ส่งอักษรไทยได้บ้างไม่ได้บ้าง ฯลฯ
จนกระทั่งเมื่อราว ๆ 3 ปีก่อนก็เปลี่ยนไปใช้ iPaq 2210 เพราะตอนนั้นเป็นช่วงที่ Palm เริ่มร่วง และ PPC กำลังร้อนแรงได้ที่ ก็ลองดูซักหน่อย สิ่งที่เป็นความจุกจิกต่าง ๆ ที่ว่ามาก็หมดไป บน PPC แล้วดูรูปที่เก็บในการ์ดได้เลย ไฟล์ WMV ก็ดูได้เลย ไฟล์ Word Excel ก็เปิดได้(ซึ่งสุดท้ายก็ไม่ค่อยได้ใช้หรอกครับ)ทันที ไม่ต้องแปลงอะไรให้ยุ่งยาก แต่จากความสะดวกดังกล่าว ก็แลกมาด้วยระบบที่เสถียรน้อยลง ทำงานช้าลง และการ sync ที่น่าปวดหัว อย่างเวลา Hard reset แล้ว sync ใหม่พออยากใช้ชื่อเดิม เพื่อให้ข้อมูลเดิมกลับมา ปรากฎว่าเครื่องขึ้นว่ามีคนใช้งานชื่อนี้แล้ว ไม่สามารถใช้ได้ ต้องตั้งชื่อใหม่ งงมาก ชื่อพาร์ทเนอชิพของ PPC ผมจึงกลายเป็น Yacht, Yacht2004, Yacht2004_1 แล้วแต่จะว่าไป
ผ่านไป 2-3 ปี วันนี้ตัดสินใจซื้อ Palm Treo 680 มาด้วยว่าปัจจุบัน palm เองก็พัฒนาตัวโปรแกรมไปพอสมควร ตอนนี้ตัวเครื่องเปิดไฟล์ Word Excel แบบ Native ได้แล้ว ดูรูปในการ์ดได้แล้ว เล่นไฟล์ Video ยาก ๆ อย่าง DIVX ก็ได้ ส่ง SMS ภาษาไทยได้เลย ก็นับว่าโอเคมาก
ใครกำลังเล็ง ๆ ตัว PDA Phone อยู่ก็ขอแนะนำเลยครับ แม้ Palm OS5 จะอยู่มานานถึง 5 ปีแล้ว แต่หลังจากผมใช้งานมาได้ระยะหนึ่ง ก็ไม่รู้สึกว่าโปรแกรมทั้งหลายล้าหลังอะไร ทุกอย่างตอบสนองความต้องการเราได้เกือบหมด แต่ติดอยู่นิดหน่อยที่หน้าตาอาจไม่สวยงามเท่ากับเครื่อง PPC แต่ก็แลกมาด้วยความเร็วในการทำงานที่สูงกว่าครับ

ปล.Windows PPC 2003 ของเครื่อง 2210 เมื่อ 3-4  ปีที่แล้วกับตัว Windows Mobile 5 ในปัจจุบัน ในแง่ของการใช้งานแล้ว ต่างกันน้อยมาก ๆ ดังนั้นหากจะใช้ Palm OS5 ในวันนี้ก็อาจจะเป็นเรื่องไม่แปลกนักก็ได้